Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της σελίδας μας, το ΠΝ είναι σε τελική φάση σχεδιασμού για ένα πολύ σημαντικό πρόγραμμα, που αφορά την προμήθεια ανθυποβρυχιακών τορπιλών τύπου Mk54. Αυτή τη στιγμή, η ηγεσία του ΠΝ έχει στα χέρια του δεσμευτικές τιμές από τις ΗΠΑ (μέσω Letter for Price and Availability), και μένει πλέον να αποφασιστεί το τελικό ποσό που θα διατεθεί, κάτι που θα κρίνει και την ποσότητα.
Εκτίμηση είναι πως σε πρώτη φάση θα παραγγελθούν τουλάχιστον 60 τορπίλες του τύπου, που βέβαια θα συνυπηρετήσουν με τις παλαιότερες Mk46. Πρέπει να σημειωθεί πως οι νέες Mk54 θα προκύψουν από την αναβάθμιση υπαρχόντων Mk46.
Το πρόγραμμα εντάσσεται σε ευρύτερες πρωτοβουλίες ενίσχυσης της ναυτικής ισχύος, και ειδικά της ικανότητας αντιμετώπισης των νέου τύπου απειλών στο συγκεκριμένο περιβάλλον (τουρκικών υποβρυχίων Type 214TN αλλά και μίνι-υποβρυχιών), ιδιαίτερα σε σενάρια υψηλής έντασης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Πλέον οι Mk46, που αποτελούν τον πυρήνα του τρέχοντος αποθέματος ελαφρών τορπιλών του ΠΝ, δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν σε περίπλοκα σενάρια μάχης και προηγμένους στόχους. Επιπλέον, είναι ευάλωτες στα σύγχρονα αντίμετρα που φέρουν τα νεότερα υποβρύχια, καθιστώντας την αναβάθμιση σε Mk54 επιτακτική για τη διατήρηση υπεροχής.
Από τη Mk46 στην Mk54
Η ιστορία των Mk46 ξεκινά στα μέσα της δεκαετίας του 1950, όταν το Αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό ξεκίνησε το πρόγραμμα RETORC I (Research Torpedo Concept I) στο πλαίσιο του Project Nobska, με στόχο την ανάπτυξη μιας ελαφριάς ανθυποβρυχιακής τορπίλης για χρήση από πλοία, αεροσκάφη σταθερής πτέρυγας και ελικόπτερα. Εισήχθη σε υπηρεσία το 1963, αντικαθιστώντας την παλαιότερη Mk44, και υπήρξε η πρώτη υψηλής απόδοσης ελαφριά τορπίλη στις ΗΠΑ, ικανή για μεγάλα βάθη και ενεργητική/παθητική ακουστική καθοδήγηση.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι Mk46 αποδείχθηκαν αξιόπιστες και υπηρέτησαν για πολλά χρόνια, δεκάδες ναυτικά σε όλο τον κόσμο.
Η Mk54 της Raytheon, γνωστή και ως Lightweight Hybrid Torpedo, συνδυάζει το προηγμένο σόναρ της Mk50 με το δοκιμασμένο σύστημα πολεμικής κεφαλής και πρόωσης της Mk46, προσφέροντας σημαντική βελτίωση σε ακρίβεια και εμβέλεια. Η τορπίλη έχει μήκος 2,72 μέτρων, διάμετρο 32,4 εκατοστών και βάρος 275 κιλών, με υγρό καύσιμο για το σύστημα πρόωσης που εξασφαλίζει πολύ υψηλή ταχύτητα και ικανότητα για συνεχείς ελιγμούς.
Η εκρηκτική κεφαλή της, βάρους περίπου 44 κιλών, είναι υψηλής ισχύος, σχεδιασμένη για μέγιστη καταστροφική απόδοση κατά υποβρυχίων με πολύ ανθεκτικό κύτος, ενώ η ενεργητική/παθητική ακουστική καθοδήγηση επιτρέπει ανίχνευση σε αποστάσεις έως 10 χιλιόμετρα. Έτσι αντιμετωπίζει άμεσα τις αδυναμίες της Mk46, ενισχύοντας την ικανότητα ανίχνευσης προηγμένων στόχων και με αντοχή σε αντίμετρα.
Η Mk54 Mod 1 αποτελεί την πιο προχωρημένη έκδοση του όπλου, για ενίσχυση της αποτελεσματικότητας σε δύσκολα περιβάλλοντα, όπως παράκτιες περιοχές με μικρό βάθος, πολλά εμπόδια, αλλά και περιπτώσεις όπου τα εχθρικά υποβρύχια προστατεύονται με ενεργά αντίμετρα.
Η ανάπτυξη της Mod 1 ξεκίνησε το 2007, με τις πρώτες δοκιμές σε θάλασσα το Νοέμβριο του 2015, ενώ η λειτουργική δοκιμασία και αξιολόγηση (IOT & E) για την πρώτη φάση εξέλιξης (Increment 1) ολοκληρώθηκε σταδιακά έως το 2021, με στόχο την αρχική λειτουργική ικανότητα (IOC) μέχρι το τέλος του 2022. Η Mod 1 ενσωματώνει εκτεταμένες βελτιώσεις, τόσο κατασκευαστικά όσο και στο λογισμικό της, βασισμένες σε τεχνολογίες από τις τορπίλες Mk50 και Mk48, και προορίζεται να αντικαταστήσει πλήρως τις παλαιότερες εκδόσεις, με προγραμματισμένη δεύτερη φάση εξέλιξης (Increment 2) για το 2026, που θα προσθέσει επιπλέον δυνατότητες λογισμικού.
Η νέα έκδοση διατηρεί τις διαστάσεις της βασικής Mk54. Το σύστημα πρόωσης βασίζεται σε υγρό καύσιμο και κινητήρα Otto II, επιτρέποντας μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων (περίπου 74 χλμ/ώρα) και εμβέλεια 9,1 χιλιομέτρων. Η πολεμική κεφαλή περιέχει 43,9 κιλά εκρηκτικού PBX N-103, με ισοδύναμη ισχύ 108 κιλών TNT, ενώ το μέγιστο βάθος λειτουργίας ξεπερνά τα 450 μέτρα.
Η κατεύθυνση του όπλου προς το στόχο γίνεται με ενεργητική ή παθητική/ενεργητική καθοδήγηση. Το σόναρ αναβαθμίζεται από 52 σε 112 ενεργά στοιχεία, προσφέροντας υψηλότερη ανάλυση και καλύτερη ανίχνευση αργών, χαμηλού ακουστικού ίχνους στόχων, όπως τα μικρά ή πολύ μικρά υποβρύχια σε παράκτια ύδατα.
Το νέο σόναρ συνδυάζεται με νέο επεξεργαστή που ενσωματώνει το λογισμικό Advanced Processor Build 5, από το πρόγραμμα της βαριάς τορπίλης Mk48. Αυτές οι βελτιώσεις ενισχύουν την ικανότητα απόρριψης ψευδοστόχων, βελτιώνουν την ορθή ταξινόμηση απειλών και αυξάνουν την ανθεκτικότητα σε αντίμετρα, όπως τα κάθε είδους δολώματα και τις ηλεκτροακουστικές παρεμβολές, διορθώνοντας προβλήματα που εντοπίστηκαν σε προηγούμενες δοκιμές της βασικής Mk54 το 2004 και 2014.
Η τορπίλη προορίζεται για εξαπόλυση από πλοία (μέσω εκτοξευτών Mark 32 ή μέσω ASROC/VLA), ελικόπτερα (π.χ. MH-60R) και αεροσκάφη (P-8A, P-3B), σε επιθετικές και αμυντικές αποστολές κατά κάθε τύπου υποβρυχίων.
Επιπλέον, η Mod 1 μπορεί να συνδυαστεί με το High Altitude Anti-Submarine Warfare Weapon Capability (HAAWC), ένα κιτ μετατροπής σε “βόμβα ολίσθησης” με χρήση πτυσσόμενων πτερύγων και καθοδήγηση GPS. Έτσι η τορπίλη μπορεί να αφεθεί από μεγάλο υψόμετρο (μέχρι 20.000 πόδια) από ανθυποβρυχιακά αεροσκάφη, όπως το P-8A Poseidon αλλά και το Ρ-3Β Orion, που θα βρίσκονται σε σημαντική απόσταση, οπότε θα μειώνεται και ο κίνδυνος έκθεσης τους σε αντιαεροπορικά συστήματα. Στην ελληνική περίπτωση αυτό σημαίνει πως τα ανθυποβρυχιακά αεροσκάφη Ρ-3Β θα μπορούν να κάνουν χρήση αυτής της λειτουργίας για μεγαλύτερη δική τους ασφάλεια.
Οι δοκιμές του HAAWC ολοκληρώθηκαν το 2021. Οι δοκιμές της Mod 1 περιλάμβαναν 84 εκτοξεύσεις σε έξι ασκήσεις, καλύπτοντας σενάρια μικρού και μεγάλου βάθους.
Το κόστος της τορπίλης ήταν αρχικά περίπου 840 χιλιάδες δολάρια (τιμές 2014) αλλά αυτό πλέον έχει σχεδόν τριπλασιαστεί. Σε ελληνική υπηρεσία θα ενσωματωθούν άμεσα στις κύριες πλατφόρμες ανθυποβρυχιακού πολέμου του ΠΝ. Τα νέα ελικόπτερα MH-60R Seahawk, που εντάσσονται σταδιακά στο στόλο, ήδη μπορούν να εξαπολύσουν τις συγκεκριμένες. Συνολικά, η Mod 1 εκπροσωπεί μια εξέλιξη που δίνει υπεροχή στις ναυτικές επιχειρήσεις κατά υποβρυχίων, με το ΠΝ να αποκτά ένα όπλο που δεν το έχει ο αντίπαλος, αλλά ούτε και προβλέπεται να το αγοράσει.
