Η Naval Group έχει υποβάλει πλήρη τεχνική απάντηση στο αίτημα πληροφοριών (RFI) του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού για την αντικατάσταση των παλαιών υποβρυχίων Type 209, μάλιστα από το τέλος του 2025.
Συγκεκριμένα η γαλλική εταιρεία επέλεξε να προτείνει το Blacksword Barracuda – τη συμβατική παραλλαγή του πυρηνοκίνητου Barracuda (κλάση Suffren) του Γαλλικού Ναυτικού – αντί για το μικρότερο Scorpene. Σύμφωνα με τη Naval Group, η επιλογή βασίστηκε στην ενδελεχή μελέτη των τεχνικών προδιαγραφών που ζήτησε το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, γεγονός που δείχνει μια προτίμηση σε σχεδιάσεις ανοιχτών θαλασσών (Blue Water), κατάλληλες για το περιβάλλον της Ν.Α. Μεσογείου.
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: Οι λεπτομέρειες όλων των υποψηφίων υποβρυχίων για το ΠΝ, η “Υποβρυχιάδα” ξεκινά!
Το Blacksword Barracuda έχει ήδη επιλεγεί από το Ολλανδικό Ναυτικό για το πρόγραμμα αντικατάστασης των Walrus (ως νέα κλάση Orka) και ανήκει στην κατηγορία των ωκεάνιων υποβρυχίων με εκτόπισμα στην επιφάνεια περίπου 3.300 τόνων, μήκος περίπου 82 μέτρα και διάμετρο 8,2 μέτρα. Διαθέτει σχεδιασμό που κληρονομεί χαρακτηριστικά stealth από το πυρηνοκίνητο Barracuda, είναι εξοπλισμένο με το σύστημα μάχης SYCOBS της Naval Group ενώ η πρόωση βασίζεται σε συνδυασμό κινητήρων ντίζελ και μπαταριών, με τις τελευταίες να είναι ιόντων λιθίου, που αποτελεί και κεντρικό στοιχείο της πρότασης.
Όπως δήλωσαν οι εκπρόσωποι της Naval Group, σε αντίθεση με τα συστήματα αναερόβιας προώσης (AIP) που χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια το ΠΝ, οι μπαταρίες λιθίου επιτρέπουν μεγαλύτερη ευελιξία στις επιχειρήσεις. Το υποβρύχιο μπορεί να επιχειρεί στο χώρο εύθύνης του για 60-80 ημέρες, με τον περιορισμό να προέρχεται κυρίως από καύσιμα, τρόφιμα και κόπωση του πληρώματος. Σε χαμηλή ταχύτητα (περίπου 4 κόμβους), η αυτονομία κατάδυσης φτάνει τις 10-15 ημέρες, συγκρίσιμη με συστήματα AIP. Η μεγίστη ταχύτητα του σκάφους είναι κάπου 20-21 κόμβοι.
Ακόμη επιτρέπει γρήγορη και μερική επαναφόρτιση: 20-30 λεπτά ανάδυσης (snorkeling) αρκούν για φόρτιση 20-50% της μπαταρίας, ενώ η πλήρης φόρτιση ολοκληρώνεται σε μία νύχτα. Η επαναφόρτιση ξεκινά αμέσως με την ανάπτυξη dry tube σε βάθος περισκοπίου, χωρίς καθυστέρηση, ενώ δεν υπάρχει «φαινόμενο μνήμης» στις μπαταρίες Li-ion, κάτι που εξαντλούσε τη διάρκεια ζωής των μπαταριών παλαιότερης τεχνολογίας μολύβδου-οξέως.
Η τεχνολογία λιθίου εξελίσσεται συνεχώς (περίπου 40% βελτίωση κάθε 5-10 χρόνια), με την αντικατάσταση των μπαταριών να είναι «plug and play», χωρίς αλλαγές στον βασικό σχεδιασμό, ενώ τα AIP έχουν φτάσει στα μέγιστα όρια εξέλιξής τους, όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά. Αυτή η προσέγγιση υποστηρίζει το διαρκώς μεταβαλλόμενο δόγμα επιχειρήσεων που παρατηρείται σε πολλά ναυτικά παγκοσμίως: τα υποβρύχια πρέπει να μπορούν να αλλάζουν αποστολή εν πλω (συλλογή πληροφοριών, κρούση με πυραύλους, μεταφορά ειδικών δυνάμεων) χωρίς συχνή επιστροφή στη βάση. Σε συνθήκες πολεμικών επιχειρήσεων, η δυνατότητα επαναφόρτισης στη θάλασσα μειώνει την ανάγκη προσέγγισης λιμανιού που μπορεί να βρίσκεται σε δεδομένη στιγμή υπό απειλή.
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: Barracuda, ένα υποψήφιο υποβρύχιο για το Πολεμικό Ναυτικό με… πυρηνικές καταβολές
Το πλήρωμα στα Barracuda αποτελείται από περίπου 35 άτομα, με δυνατότητα μεταφοράς επιπλέον 5-6 μελών ειδικών δυνάμεων. Διαθέτει 6 τορπιλοσωλήνες διαμετρήματος 533 mm και φέρει έως 30 βαρέα όπλα (τορπίλες, πύραυλοι, νάρκες, drones), όλα εκτοξευόμενα από τους τορπιλοσωλήνες. Το σύστημα είναι συμβατό και με άλλα όπλα που ενδεχομένως θα επιλέξει ο τελικός χρήστης, εν προκειμένω το ΠΝ, μέσω εγκατάστασης κατάλληλης διεπαφής στο SYCOBS. Για παράδειγμα, μπορεί στην ολλανδική εκδοχή να έχει επιλεγεί η γαλλική τορπίλη F21 Mk 2, όμως ως όπλο κρούσης επελέγη το ευρωπαϊκό βλήμα cruise, JSM-SL. Αρχικά υπήρχαν σχέδια για ενσωμάτωση του αμερικανικού Tomahawk, αλλά τον Ιούνιο 2025 το Ολλανδικό Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι εγκαταλείπει την συγκεκριμένη επιλογή λόγω υψηλού κόστους και χρονικών καθυστερήσεων. Αντ’ αυτού αποφασίστηκε η ένταξη στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα JSM-SL (Joint Strike Missile – Submarine Launched), υπό την ηγεσία της Ισπανίας και με επικεφαλής εταιρεία την Kongsberg, με αναμενόμενη επιχειρησιακή ετοιμότητα γύρω στο 2032.
Γαλλικές τορπίλες αντί για αμερικανικές στα νέα υποβρύχια της Ολλανδίας
Η Naval Group παρουσιάζει την πρότασή της για την Ελλάδα με βάση τρεις κύριους άξονες:
Πρώτον, την ανάλυση του νέου επιχειρησιακού δόγματος που προσφέρει το Barracuda, στο Πολεμικό Ναυτικό, το οποίο είναι εξοικειωμένο με τεχνολογίες AIP.
Δεύτερον, την ελληνική βιομηχανική συμμετοχή. Για παράδειγμα, στο πρόγραμμα των φρεγατών FDI, η εταιρεία έχει υπογράψει πάνω από 110 συμβάσεις με περίπου 70 ελληνικές εταιρείες και είναι μπροστά από τα χρονοδιαγράμματα για τους στόχους του 2025. Αντιστοίχως για τα υποβρύχια έχουν υπογραφεί MoU με τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκα (συναρμολόγηση) και τη Metlen (κατασκευή τμημάτων κύτους). Στόχος είναι η συμπαραγωγή στην Ελλάδα, με μεταφορά τεχνογνωσίας. Υπό αυτό το πλαίσιο, αναφέρθηκε πως η ελληνική εταιρεία Sunlight ήδη προμηθεύει μπαταρίες λιθίου για τα γαλλικά επιθετικά υποβρύχια και ως εκ τούτου μπορεί να συμμετάσχει. Επίσης, η συντήρηση για τα 40 (και περισσότερα με βάση την ελληνική εμπειρία) χρόνια ζωής του υποβρυχίου, προβλέπεται να γίνεται εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα. Ένα ακόμη στοιχείο είναι πως η χώρα μας, θα μπορεί να μετέχει και στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα της συγκεκριμένης κλάσης υποβρυχίων, μέσω των εγχωρίων εταιρειών.
Τρίτος άξονας είναι το συνολικό κόστος απόκτησης και διατήρησης σε υπηρεσία. Η τελική προσφορά θα διαμορφωθεί στο στάδιο RFP (Request For Proposals), με έμφαση στο ότι οι μπαταρίες λιθίου μειώνουν το κόστος συντήρησης. Ο προϋπολογισμός του προγράμματος εκτιμάται σε περίπου 5 δισεκατομμύρια ευρώ για τέσσερα υποβρύχια, συν ένα ως οψιόν.
Σε ότι αφορά το χρονοδιάγραμμα η πρώτη παράδοση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε 5-6 χρόνια από την υπογραφή σύμβασης (αν το πρώτο κατασκευαστεί στη Γαλλία), ενώ το Πολεμικό Ναυτικό στοχεύει εισαγωγή σε υπηρεσία γύρω στο 2035.
Ένα ακόμη σημείο που συζητήθηκε είναι το σύστημα διαχείρισης μάχης (Combat Management Systeμ, CMS). Το SYCOBS της Naval Group αποτελεί βασικό τμήμα του κόστους και της λειτουργίας του υποβρυχίου. Σύμφωνα με εκπροσώπους της εταιρείας, αν το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό θέσει ως απαίτηση την πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα ή τη δυνατότητα προσαρμογής/ενσωμάτωσης μελλοντικών όπλων και συστημάτων (όπως UUVs ή USVs), η Naval Group είναι ανοιχτή να το συζητήσει. Ωστόσο, μια τέτοια δυνατότητα συνεπάγεται σημαντικό επιπλέον κόστος, τεχνικές επενδύσεις και ζητήματα ελέγχου εξαγωγών, γι’ αυτό θα εξεταστεί μόνο εφόσον τεθεί επίσημα ως απαίτηση από την ελληνική πλευρά.
Ακόμη η Naval Group δηλώνει ανοιχτή σε κάθε συζήτηση χρηματοδότησης, είτε αυτή αποτελεί προϊόν διακρατικής συμφωνίας, είτε στηρίζεται σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μέσω του προγράμματος SAFE, ως εθνικό ή πολυεθνικό project σε συνεργασία με την Ολλανδία ή όποιου άλλου προγράμματος υπάρχει τώρα ή και μελλοντικά. Ωστόσο, οι προθεσμίες είναι στενές και η προηγούμενη ελληνική εμπειρία με το SAFE χαρακτηρίστηκε περιορισμένη. Η εταιρεία δήλωσε επίσης πρόθυμη σε απαιτήσεις που αφορούν ενδιάμεσες λύσεις εκπαίδευσης και γεφύρωσης ικανοτήτων μέχρι την παραλαβή των ελληνικών υποβρυχίων (bridging capability).
Ως ανταγωνιστικές προτάσεις θεωρούνται αυτές από τις TKMS (Γερμανία), Saab (Σουηδία), Hanwha (Ν. Κορέα) και πιθανώς από Ιταλία και Ισπανία. Πάντως η Naval Group εστιάζει στη διαλειτουργικότητα με τις φρεγάτες FDI που αποκτά η Ελλάδα, καθώς και στη δημιουργία «club χρηστών Barracuda» με Γαλλία και Ολλανδία.
Γενικότερα το πρόγραμμα απόκτησης νέων υποβρυχίων φαίνεται πως πλέον αποκτά δυναμική και κινητικότητα, με το Πολεμικό Ναυτικό να αναμένεται να ολοκληρώσει την εσωτερική τεχνική αξιολόγηση μέχρι τέλος του 2026, ενώ φυσικά η τελική απόφαση θα έχει και πολιτική διάσταση. Επομένως δεν θα πρέπει να παραβλέπονται και ανάλογες συσχετίσεις στο πλαίσιο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης Ελλάδας-Γαλλίας, που έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, αναφορικά με τη δυνατότητα κάλυψης της χώρας μας υπό τη γαλλική πυρηνική ομπρέλα.
