Με την καθέλκυση του πυρηνοκίνητου επιθετικού υποβρυχίου Ulyanovsk στις 28 Ιουλίου 2026 από τα ναυπηγεία Sevmash στο Σεβεροντβίνσκ, το Ρωσικό Ναυτικό κάνει ένα ακόμη βήμα στην ανανέωση των δυνάμεων του. Πρόκειται για υποβρύχιο του προγράμματος Project 885M Yasen-M, το οποίο προορίζεται να ενταχθεί στον Βόρειο Στόλο.
Η κατασκευή του Ulyanovsk ξεκίνησε το 2017 και θα ακολουθήσει η ολοκλήρωση του εξοπλισμού, οι δοκιμές εν όρμω και εν πλω, πριν από την επιχειρησιακή του ένταξη η οποία εκτιμάται στα τέλη του 2027.
Η κλάση Yasen-M είναι η πλέον προηγμένη πυρηνοκίνητων επιθετικών υποβρυχίων της Ρωσίας. Ο σχεδιασμός της δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη μειωμένη ακουστική υπογραφή, μέσω εκτεταμένων μέτρων απόσβεσης κραδασμών και περιορισμού του υδροδυναμικού θορύβου. Παράλληλα, το μεγάλο σόναρ της πλώρης προσφέρει αυξημένες δυνατότητες εντοπισμού στόχων σε μεγάλες αποστάσεις, ενώ το μέγεθος του οδήγησε στη μεταφορά των τορπιλοσωλήνων προς το μέσο του σκάφους.
Ο οπλισμός περιλαμβάνει και κατακόρυφους εκτοξευτές για πυραύλους cruise των οικογενειών Kalibr, Oniks και πολυηχητικής πλεύσης 3M22 Zircon (SS-N-33), προσδίδοντας δυνατότητες προσβολής τόσο ναυτικών όσο και χερσαίων στόχων. Ειδικά η προσθήκη των πυραύλων Zircon που έχουν μέγιστο βεληνεκές 1.000 χλμ. και επιτυγχάνουν ταχύτητες 9 Mach αποτελούν ένα ισχυρότατο μέσο προβολής ισχύος.
Ο πολυηχητικός Zircon σε συνδυασμό με την ναυπήγηση των υποβρυχίων κλάσης Yasen-M εντάσσεται στην τελευταία αναθεωρημένη στρατηγική του Ρωσικού Ναυτικού για την δημιουργία “ναυτικών προμαχώνων” (Bastion). Σύμφωνα με αυτή, τα υποβρύχια στρατηγικών βαλλιστικών πυραύλων θα παραμένουν κοντά στις βάσεις τους ή σε περιοχές υψηλής και αλληλοκαλυπτόμενης προστασίας από εχθρικά πλοία και υποβρύχια, αεροσκάφη και πυραύλους ή μη επανδρωμένα. Επιθετικά σκάφη όπως τα υποβρύχια Yasen-M και τα αναβαθμισμένα Antey ή οι κορβέτες κλάσης Gremyashchiy και αντιτορπιλικά Udalov με σύγχρονα πολυηχητικά όπλα, θα δημιουργήσουν το εξωτερικό πλέγμα προστασίας, ώστε τα υποβρύχια βαλλιστικών πυραύλων να εξαπολύουν τα όπλα τους με ασφάλεια.
Η κλάση Yasen-M είναι η πλέον προηγμένη πυρηνοκίνητων επιθετικών υποβρυχίων της Ρωσίας. Ο σχεδιασμός της δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη μειωμένη ακουστική υπογραφή, μέσω εκτεταμένων μέτρων απόσβεσης κραδασμών και περιορισμού του υδροδυναμικού θορύβου. Παράλληλα, το μεγάλο σόναρ της πλώρης προσφέρει αυξημένες δυνατότητες εντοπισμού στόχων σε μεγάλες αποστάσεις, ενώ το μέγεθος του οδήγησε στη μεταφορά των τορπιλοσωλήνων προς το μέσο του σκάφους.
Ο οπλισμός περιλαμβάνει και κατακόρυφους εκτοξευτές για πυραύλους cruise των οικογενειών Kalibr, Oniks και πολυηχητικής πλεύσης 3M22 Zircon (SS-N-33), προσδίδοντας δυνατότητες προσβολής τόσο ναυτικών όσο και χερσαίων στόχων. Ειδικά η προσθήκη των πυραύλων Zircon που έχουν μέγιστο βεληνεκές 1.000 χλμ. και επιτυγχάνουν ταχύτητες 9 Mach αποτελούν ένα ισχυρότατο μέσο προβολής ισχύος.
Ο πολυηχητικός Zircon σε συνδυασμό με την ναυπήγηση των υποβρυχίων κλάσης Yasen-M εντάσσεται στην τελευταία αναθεωρημένη στρατηγική του Ρωσικού Ναυτικού για την δημιουργία “ναυτικών προμαχώνων” (Bastion). Σύμφωνα με αυτή, τα υποβρύχια στρατηγικών βαλλιστικών πυραύλων θα παραμένουν κοντά στις βάσεις τους ή σε περιοχές υψηλής και αλληλοκαλυπτόμενης προστασίας από εχθρικά πλοία και υποβρύχια, αεροσκάφη και πυραύλους ή μη επανδρωμένα. Επιθετικά σκάφη όπως τα υποβρύχια Yasen-M και τα αναβαθμισμένα Antey ή οι κορβέτες κλάσης Gremyashchiy και αντιτορπιλικά Udalov με σύγχρονα πολυηχητικά όπλα, θα δημιουργήσουν το εξωτερικό πλέγμα προστασίας, ώστε τα υποβρύχια βαλλιστικών πυραύλων να εξαπολύουν τα όπλα τους με ασφάλεια.
Αναγγελία Πούτιν για επενδύσεις 100 δις δολαρίων στο Ρωσικό ΝαυτικόΠρόκειται για μια αναγέννηση της παλιάς ψυχροπολεμικής στρατηγικής των “ναυτικών προμαχώνων” που θα μετέτρεπε θάλασσες όπως του Μπάρεντς ή της Οχοτσκικής θάλασσας σε περιοχές εξαπόλυσης δεσμών πυρηνικών διηπειρωτικών πυραύλων αλλά προσαρμοσμένη στα μέσα της σύγχρονης μάχης. Ξένοι αναλυτές επισημαίνουν πως η επαναφορά της παλιάς αυτής στρατηγικής αποτελεί λύση ανάγκης του Ρωσικού Ναυτικού, μετά τον περιορισμό των κινήσεών του και την απώλεια σημαντικών μονάδων από ουκρανικά πλήγματα ακόμα και μέσα στους ναυστάθμους του ενώ το πρόγραμμα ανανέωσης του στόλου με νέες μονάδες γνωρίζει σημαντικές καθυστερήσεις λόγω του πολέμου. Παράλληλα, οι ίδιοι αναλυτές επισημαίνουν πως οι ισχυρισμοί των Ρώσων για τις επιδόσεις των πυραύλων Zircon κρίνονται υπερβολικοί. Η Ρωσία έκανε χρήση των Zircon ήδη από το 2024 κατά του Κιέβου αλλά η ουκρανική αεράμυνα κατάφερε να αναχαιτίσει τα πολυηχητικά βλήματα. Ανάλυση του κελύφους και του σχεδίου του βλήματος Zircon αποκαλύπτει ότι το μέγιστο βεληνεκές του πυραύλου δεν μπορεί να είναι πάνω από 400-450 χλμ. (λιγότερο από το μισό από όσο διακηρύσσουν οι Ρώσοι) ενώ η ταχύτητά του δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 5 Mach. Αν και παραμένει υψηλή, ο πύραυλος δημιουργεί έναν κώνο νέφους πλάσματος γύρω του εξαιτίας της υπερηχητικής υπερθέρμανσης που βοηθά στην ταχύτητα αλλά “τυφλώνει” προσωρινά τους κατευθυντήρες του. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο πύραυλος να πρέπει να ανακόψει ταχύτητα στα 4 με 4,5 Mach κατά την τερματική φάση για να προσανατολιστή καθιστάμενος εντοπίσιμος και ευκολότερο να καταρριφθεί από υπάρχοντα μέσα.
Καθέλκυση νέου ρωσικού υποβρυχίου -το πρώτο με πυρηνικούς πολυηχητικούς πυραύλους ZirconΠαράλληλα, οι ίδιοι αναλυτές κρίνουν πως οι ισχυρισμοί των Ρώσων για τις επιδόσεις των πυραύλων Zircon είναι υπερβολικοί. Η Ρωσία έκανε χρήση των Zircon ήδη από το 2024 κατά του Κιέβου αλλά η ουκρανική αεράμυνα κατάφερε να αναχαιτίσει κάποια βλήματα. Είναι πιθανό το μέγιστο βεληνεκές του πυραύλου να είναι χαμηλότερο, ενώ αυτός δημιουργεί λόγω υψηλής ταχύτητας έναν κώνο νέφους πλάσματος γύρω του, που όμως “τυφλώνει” προσωρινά τους αισθητήρες του. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να πρέπει να ανακόψει ταχύτητα στα 4 με 4,5 Mach κατά την τερματική φάση, για να προσανατολιστεί καθιστάμενος εντοπίσιμος και ευκολότερο να καταρριφθεί. Παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ρωσική αμυντική βιομηχανία, τα ναυπηγεία Sevmash συνεχίζουν την κατασκευή επιπλέον μονάδων της κλάσης, μεταξύ των οποίων τα Voronezh, Vladivostok και Murmansk, ενώ ήδη τα Ulyanovsk και Perm φέρονται να εξοπλίζονται με πυραύλους Zircon.
