Η εξέλιξη των μη επανδρωμένων είναι και συνεχής αλλά και παράγει ριζικές αλλαγές στο πως διεξάγονται οι επιχειρήσεις σε κάθε πεδίο. Παράδειγμα τα νεοζηλανδικά μη επανδρωμένα επιφανεία Bluebottle, της αυστραλιανής Ocius Technology, τα οποία πρόσφατα έφθασαν στα νησιά Φίτζι στον Ειρηνικό, δηλαδή σε απόσταση πάνω από 2.500 χιλιόμετρα.
Το ταξίδι τους έγινε σε συνεργασία των δύο χωρών, σε μια επιχειρήση δοκιμών των ικανοτήτων τους στην παρακολούθηση μεγάλων θαλασσίων ζωνών. Τα Bluebottle έχουν πολλές καινοτομίες. Με μήκος 7,4 μέτρα, κινούνται με ένα “πανί” το οποίο έχει πάνω του και φωτοβολταϊκά πάνελ, οπότε συνδυάζει άνεμο και ήλιο, ενώ αντίστοιχα πάνελ υπάρχουν και στο κύτος. Έτσι δεν χρειάζεται κανένα είδος καυσίμου και θεωρητικά το σκάφος μπορεί να παραμείνει σε λειτουργία επ’αόριστο, ή έως ότου χρειαστεί κάποια επισκευή-επιθεώρηση ο εξοπλισμός του. Μάλιστα ο ιστός που φέρει το πανί, μπορεί να κατέβει, ώστε το μικρό σκάφος να ελαχιστοποιήσει το ίχνος του στον ορίζοντα.
Το ωφέλιμο φορτίο είναι κάπου 300 κιλά, με δορυφορικές επικοινωνίες, ραντάρ ναυτιλίας, κάμερες και κεραίες, ενώ διαθέτει και βίντσι για να σύρει υποβρυχίως κάποιο αισθητήρα, π.χ. ένα συμπαγές σόναρ. Άλλα φορτία περιλαμβάνουν κόμβο αναμετάδοσης τηλεπικοινωνιών, αισθητήρες παρακολούθηση θαλάσσιας ζωής και κλιματικών συνθηκών, υδρογραφικούς μετρητές, βυθόμετρο, υποβρύχια μικρόφωνα, ηλεκτρονική συλλογή πληροφοριών ή οτιδήποτε άλλο μπορεί να προστεθεί.
Έτσι τέτοια σκάφη, με μηδενικό κόστος πληρώματος και ελάχιστο συντήρησης, στην πράξη κάποιο σκάφος που κατά καιρούς τα συναντά για συντήρηση, μπορεί να κινούνται συνεχώς – μέση ταχύτητα 5 κόμβων- ελέγχοντας θαλάσσιες ζώνες για κάθε δράση.
Π.χ. διακρίβωση στοιχείων πλοίων, παρακολούθηση και εντοπισμό παράνομων σκαφών και δράσεων, ανθυποβρυχιακή λειτουργία, συλλογή δεδομένων για παρακολούθηση, εντοπισμό ρύπανσης, μελέτες θαλάσσιας βιολογίας, επέκτασης δικτύου τηλεπικοινωνιών, δρώντας μάλιστα με ικανότητες αυτόνομης λειτουργίας και συνεργατικά. Έτσι ένας στολίσκος από τέτοια σκάφη μπορεί να φέρει διαφορετικά φορτία σε καθένα, για ένα πλήρες πακέτο επιχειρήσεων.
