10.5 C
Athens
Δευτέρα, 28 Νοεμβρίου, 2022
ΑρχικήΕκσυγχρονισμός του ΣτόλουΣύγχρονα πλοία εναντίον ασύμμετρων απειλών και τα Όπλα Κατευθυνόμενης Ενέργειας

Σύγχρονα πλοία εναντίον ασύμμετρων απειλών και τα Όπλα Κατευθυνόμενης Ενέργειας

Σήμερα η πλειονότητα των περισσότερων σύγχρονων σκαφών επιφανείας βασίζεται σε ένα μείγμα συστημάτων που κάλυπτε τις απαιτήσεις ναυτικού πολέμου προ εικοσαετίας, όπου οι απειλές ήταν οι λεγόμενες κλασσικές, ήτοι, εχθρικό πλοίο, εχθρικό υποβρύχιο και εχθρικό αεροσκάφος.

Σχεδόν έτοιμο το μη επανδρωμένο σκάφος Ulaq, προβληματίζει πιθανή έκδοση με αντιπλοϊκούς πυραύλους

Αυτή η θεώρηση περί απειλών δοκιμάστηκε έντονα στις 12 Οκτωβρίου του 2000, όταν στον Κόλπο του Άντεν, το Αμερικανικό Αντιτορπιλικό USS Cole, κλάσης Arleigh Burke, χτυπήθηκε κατά τη διάρκεια ανεφοδιασμού του στο λιμάνι, από ένα μικρό πολυεστερικό σκάφος φορτωμένο με εκρηκτικά C4, στο οποίο επέβαιναν δύο βομβιστές αυτοκτονίας της Αλ Κάιντα.

Το USS Cole, κατά τη μεταφορά του για επισκευές, μετά από την προσβολή του.

Αυτή η κατά γενική ομολογία επιτυχημένη επίθεση, δεν περιείχε στοιχεία υψηλής τεχνολογίας σκόπευσης και κατεύθυνσης, ούτε την αίγλη ενός πλήγματος από κάποιον κορυφαίο υπερηχητικό αντιπλοϊκό πύραυλο, μάλιστα έμοιαζε αρκετά με τις τακτικές των μπουρλοτιέρηδων από το παρελθόν.

Το αποτέλεσμά αυτής της επίθεσης ήταν 17 νεκροί του πληρώματος και 37 τραυματίες και ως περιστατικό κατέδειξε την αδυναμία των πανίσχυρων πλοίων της εποχής να αμύνονται αποτελεσματικά στις πρώιμες ασύμμετρες απειλές μιας και οι ζημιές του πλοίου ήταν σημαντικές.

ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ: Με ουκρανικά USV χτυπήθηκε η Admiral Makarov! Αλλάζει η μορφή του ναυτικού πολέμου!

Το πρώτο που έπρεπε να  γίνει ήταν σαφώς η αύξηση της επίγνωσης της τακτικής κατάστασης, δηλαδή να γνωρίζει ο διοικητής άμεσα ότι απειλείται το σκάφος και να λάβει τα κατάλληλα μέτρα. Στον τομέα της φονικότητας επήλθαν σημαντικές βελτιώσεις με την αναβάθμιση ήδη υπηρετούντων συστημάτων και την προσθήκη νέων. Έτσι είδαμε οι πύραυλοι RAM να αποκτούν την δυνατότητα HAS (Helicopter, Airplane, Surface), τα συστήματα CIWS Phalanx να δέχονται την αναβάθμιση PSuM, με την προσθήκη ενός αισθητήρα FLIR και μακρύτερης κάννης, για την αντιμετώπιση στόχων επιφανείας.

GHWB Sailors perform a weapons trial on a Phalanx Bl1b PSuM Close-In Weapon System (CIWS) on the aircraft carrier USS George H.W. Bush (CVN 77) during carrier qualifications. GHWB is operating in the Atlantic Ocean in support of naval operations to maintain maritime stability and security in order to ensure access, deter aggression and defend U.S., allied and partner interests. (U.S. Navy photo by Mass Communication Specialist 3rd Class Brandon Roberson)

Στα νέα συστήματα άρχισαν δειλά-δειλά να επανεμφανίζονται βαρέα πολυβόλα και ελαφρά πυροβόλα σε αντίστοιχους εξωτερικούς επανδρωμένους σταθμούς οπλισμού για την αντιμετώπιση ταχέων σκαφών. Μετεξέλιξη αυτών, είναι οι σύγχρονοι τηλεχειριζόμενοι σταθμοί οπλισμού, Remote Weapon System (RWS), όπως ο Sea Protector της Kongsberg,  που πλέον θεωρούνται απαραίτητοι σε κάθε σύγχρονη πολεμική σχεδίαση πλοίου.

Αντίστοιχες κινήσεις έγιναν σε κάθε δυτικό ναυτικό, μιας και στα πολεμικά πλοία ανατέθηκαν και καθήκοντα προστασίας της εμπορικής ναυτιλίας στα πλαίσια των επιχειρήσεων αντιπειρατείας.

Modern Warfare ή οι εξελίξεις επιβάλλουν τη νέα πραγματικότητα

Και πάλι όμως η εξέλιξη της τεχνολογίας, μιας και είναι ραγδαία, έρχεται να δημιουργήσει πρόβλημα σε συστήματα και οργανισμούς που δεν έχουν μάθει να εξελίσσονται ή δεν έχουν σχεδιαστεί να το κάνουν. Έτσι λοιπόν στο σύγχρονο πεδίο μάχης, όπως αυτό αποτυπώνεται στις δύο πιο πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις, τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την αντίστοιχη του Αζερμπαϊτζάν στην Αρμενία, κυρίαρχο ρόλο έχουν πλέον τα drones κάθε είδους.

Από απλά εμπορίου για αναγνώριση, σε ιδιοκατασκευές ως loitering munitions, μέχρι μεγαλύτερα οπλισμένα UAS και φυσικά μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας, που πλέον είναι στο προσκήνιο, έπειτα από την επιτυχή προσβολή της Ρωσικής φρεγάτας Makarov εντός του λιμένα της Σεβαστούπολης, τα drones αποτελούν το παρόν και το μέλλον κάθε πολεμικής επιχείρησης.

Tο σχετικά χαμηλό τους κόστος και η ικανότητα ταχείας παραγωγής τους σε σχέση με τα κλασσικά οπλικά συστήματα, επιτρέπουν τη χρήση τακτικών κορεσμού της αντίπαλης άμυνας, σε συνδυασμό με την ικανότητά τους να λειτουργούν σε δομές σμήνους (swarming).

Οι λύσεις που δόθηκαν τις περασμένες δεκαετίες στον τομέα των ασύμμετρων απειλών είναι πλέον ξεπερασμένες ακριβώς λόγω της υπερπληθώρας στόχων. Η ασύμμετρη απειλή δεν είναι πλέον μόνο 5-6 βάρκες φορτωμένες με εκρηκτικά, αλλά και άλλοι 40-50 στόχοι διαφορετικής ικανότητας.

Επομένως η νέα γενιά πολεμικών πλοίων που μπαίνει ή ετοιμάζεται να μπει σε υπηρεσία, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψιν τις απειλές αυτές και φυσικά να αναπροσαρμόσει το μείγμα hard-soft kill οπλικών συστημάτων για την αντιμετώπισή τους. Το μεγάλο όμως στοίχημα για την αντιμετώπιση των επιθέσεων κορεσμού, μπορεί να κερδηθεί με την χρήση στο άμεσο μέλλον, οπλικών συστημάτων κατευθυνόμενης ενέργειας, Directed Energy Weapons (DEW).

211214-M-HB658-1322 GULF OF ADEN (Dec. 14, 2021) Amphibious transport dock ship USS Portland (LPD 27) conducts a high-energy laser weapon system demonstration on a static surface training target, Dec. 14, while sailing in the Gulf of Aden. During the demonstration, the Solid State Laser – Technology Maturation Laser Weapons System Demonstrator Mark 2 MOD 0 aboard Portland successfully engaged the training target. (U.S. Marine Corps photo by Staff Sgt. Donald Holbert)

Όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας, η λύση στις ασύμμετρες απειλές

Τα όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας, αποτελούν μια σχετικά νέα κατηγορία οπλικών συστημάτων, και η ουσιαστική τους διαφορά είναι η χρήση της ενέργειας καθαυτής. Ενώ στα ήδη υπάρχοντα οπλικά συστήματα η όποια μορφής παραγόμενη ενέργεια, χρησιμοποιείται για να κινήσει ένα πυρομαχικό προς το στόχο, στα DEW η χρησιμοποιούμενη ενέργεια αποτελεί από μόνη της το μέσο προσβολής του στόχου.

Ως παράδειγμα, μέχρι σήμερα, για να πλήξουμε ένα στόχο, εκτοξεύουμε ένα πύραυλο του οποίου ο κινητήρας καίει το καύσιμο, για να παραχθεί κινητική ενέργεια που θα μεταφέρει την κεφαλή του πυραύλου με ακρίβεια στο στόχο, χρησιμοποιώντας πολύπλοκες διατάξεις ελέγχου και διεύθυνσης. Ακόμη και αν δεν εκτοξεύσουμε ένα πύραυλο, αλλά απλά χρησιμοποιήσουμε ένα βλήμα πυροβόλου ή πολυβόλου, η φιλοσοφία παραμένει παρόμοια, καθώς απαιτείται η καύση του προωθητικού γεμίσματος με σκοπό το βλήμα να αποκτήσει κινητική ενέργεια.

 

Το laser HELIOS θα δοκιμάσει φέτος το Αμερικανικό Ναυτικό σε Arleigh Burke

Τα συγκεκριμένα όπλα οργανώνονται στις εξής κατηγορίες:

  1. Συστήματα Μικροκυμάτων,  τα οποία αξιοποιούν ένα εύρος συχνοτήτων μεταξύ 300 MHz και 300 GHz (μήκη κύματος από 1 μέτρο έως 1 χιλιοστό), παράγοντας έτσι δέσμες ενέργειας υψηλής εστίασης ώστε να καταστραφούν τα ηλεκτρονικά μέρη ενός στόχου.
  2. ‘Οπλα Laser, τα οποία ανάλογα με την ισχύ και τον τύπο τους έχουν ως στόχο είτε τον αποπροσανατολισμό ενός στόχου, είτε την φυσική καταστροφή του.
  3. Όπλα πλάσματος, τα οποία αξιοποιούν δέσμες υψηλής ενέργειας που παράγονται από τον ιονισμό των σωματιδίων και έχουν τη δυνατότητα φυσικής καταστροφής ενός στόχου.
  4. Ηχητικές συσκευές μακράς εμβέλειας, Long Range Acoustic Devices (LRAD), οι οποίες χρησιμοποιούν ακουστικές συχνότητες για τη μετάδοση μηνυμάτων και αποτελούν ένα μη φονικό όπλο που χρησιμοποιείται κυρίως για την καταστολή πλήθους, καθώς και σε σκάφη επιφανείας ως μέσο άμυνας ενάντια στην πειρατεία.

Πλεονεκτήματα των DEW

Τα όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας έχουν υψηλό βαθμό διακριτικότητας καθώς η ακτινοβολία δεν παράγει ήχο και είναι αόρατη εάν βρίσκεται εκτός του ορατού φάσματος. Επιπλέον το φως, για πρακτικούς λόγους, δεν επηρεάζεται ούτε από τη βαρύτητα, ούτε από τον άνεμο ή το Coriolis effect, επιτυγχάνοντας έτσι μια σχεδόν τέλεια επίπεδη τροχιά. Η ακρίβεια πλήγματος του στόχου εντός οπτικής γραμμής σκόπευσης είναι εξαιρετική και περιορίζεται μόνο από την περίθλαση και την εξάπλωση της δέσμης φωτός.

Epirus Leonidas HPM system Πηγή Epirusinc.com

Ειδικά δε οι δέσμες laser ταξιδεύουν με την ταχύτητα του φωτός και έχουν μεγάλη εμβέλεια, ανάλογη της ισχύος τους, ενώ δυνητικά τα DEW στο σύνολό τους εξαλείφουν πολλά υλικοτεχνικά προβλήματα όσον αφορά την προμήθεια πυρομαχικών, εφόσον υπάρχει αρκετή ενέργεια για την τροφοδοσία τους.

Χαρακτηριστικά θα αναφέρουμε ως παράδειγμα την δυνατότητα καταστροφής ενός αντιπλοϊκού πυραύλου με αντιβληματικό πύραυλο του συστήματος RAM. Πέραν του συγκεκριμένου αποθέματος πυραύλων, υπάρχει και το ζήτημα του κόστους, με κάθε βλήμα να αγγίζει το ένα εκατομμύριο ευρώ. Στον αντίποδα ο αριθμός βολών ενός DEW είναι πρακτικά ανεξάντλητος και το κόστος κάθε βολής είναι αμελητέο, κρίνοντας από τη χρήση του όπλου laser AN/SEQ-3 LAWS, ισχύος 50kW. Κατά την τοποθέτησή του στο πλοίο αποβάσεων USS Ponce του Αμερικανικού Ναυτικού, κλάσης Austin, εκτέλεσε χιλιάδες δοκιμαστικές βολές με κόστος έκαστης μόλις… 59 cents!

The Afloat Forward Staging Base (Interim) USS Ponce (ASB(I) 15) conducts an operational demonstration of the Office of Naval Research (ONR)-sponsored Laser Weapon System (LaWS) while deployed to the Arabian Gulf. (U.S. Navy photo by John F. Williams/Released)

Από αυτά είναι εύκολο να γίνει κατανοητό, πως τα όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας είναι ιδανικά για την αντιμετώπιση επιθέσεων κορεσμού κατά σκαφών επιφανείας. Μπορούμε να φανταστούμε τη συνδυασμένη επίθεση κατά ενός πολεμικού πλοίου από μη επανδρωμένα σκάφη αξίας κλάσματος της αξίας μιας φρεγάτας, από drones αξίας μερικών χιλιάδων ευρώ και φυσικά από περιφερόμενα πυρομαχικά που μπορούν να εκτοξευτούν από κάθε σημείο και μέσο, με κόστος μηδαμινό.

Κορεσμός στο Ελληνοτουρκικό Θέατρο Επιχειρήσεων

Προφανώς και τέτοιες επιθέσεις είναι δυσκολότερο (όχι όμως ακατόρθωτο) να πραγματοποιηθούν σε ανοιχτές θάλασσες λόγω των αποστάσεων και φυσικά τη δυσκολία επίτευξης αιφνιδιασμού. Στο αρχιπελαγικό όμως περιβάλλον του Αιγαίου με τα αναρίθμητα νησιά, νησίδες και βραχονησίδες η εκδήλωση τέτοιων επιθέσεων θεωρείται δεδομένη. Σε αυτό συνηγορεί και η εξοπλιστική κατεύθυνση της Τουρκίας, με κύριο άξονα την παραγωγή Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΜΕΑ – Drones), κατευθυνόμενων βλημάτων επιφανείας, μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας και φυσικά περιφερόμενων πυρομαχικών.

ULAQ USV

ΜΕΑ Bayraktar οπλισμένα με κατευθυνόμενα βλήματα Mam-L, ΜΕΑ Akinci οπλισμένα με βλήματα Atmaca και περιφερόμενα πυρομαχικά Alpagut, βλήματα επιφανείας Cakir, περιφερόμενα πυρομαχικά Kargi, οπλισμένα μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας Ulaq και φυσικά αρκετά άλλα συστήματα, είτε σε υπηρεσία είτε σε ανάπτυξη, έχουν σκοπό να κάνουν δύσκολη τη ζωή των πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού και να φέρουν στα όρια τη δυνατότητα αυτοπροστασίας τους.

ΑΠΟΨΗ: Tουρκικό loitering KARGI, το “έρεβος” των FDI HN και του Στόλου στην Ανατολική Μεσόγειο;

Λύσεις για το Ναυτικό μας

Με αυτό στο μυαλό και έχοντας σε εξέλιξη το πρόγραμμα αναγέννησης του Πολεμικού μας Ναυτικού, θεωρούμε πως τα υπό ναυπήγηση πλοία, οι υπό εκσυγχρονισμό MEKO και όσα πλοία προκύψουν από το πρόγραμμα κορβετών, θα πρέπει να δεχτούν μια σειρά βελτιώσεων και προσθηκών στον εξοπλισμό τους για να μπορούν να αμυνθούν με αξιώσεις απέναντι στην διογκούμενη τουρκική απειλή.

Οι νέες ναυπηγήσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν την προσθήκη συστήματος παρεμβολών, το περίφημο ECM, πυροβόλα μικρού διαμετρήματος με ικανότητα χρήσης πυρομαχικών προγραμματισμένης θραυσματοποίησης, γνωστά ως Air Burst Munition και φυσικά υποδομή για τοποθέτηση στο εγγύς μέλλον, όπλου κατευθυνόμενης ενέργειας.

RWS SEASNAKE των 30mm της Rheinmetall με ικανότητα βολής βλημάτων Air Burst Munition.

Στις υπό εκσυγχρονισμό MEKO, η τοποθέτηση RAM, αναβάθμιση των Phalanx σε PSuM, η τοποθέτηση σταθμού-ων RWS και η προσθήκη ενός σύγχρονου ECM, θα πρέπει να θεωρείται απαραίτητη.

Ετοιμάζουμε κάτι «δυνατό», μην το χάσετε! Το Webinar για τον Εκσυγχρονισμό των ΜΕΚΟ200ΗΝ

Προφανώς και οι πόροι δεν είναι ανεξάντλητοι και ίσως κάποιοι σπεύσουν να πουν ότι αγοράσαμε το καλύτερο πλοίο στην καλύτερη τιμή, ακριβώς όμως επειδή η οικονομική δυνατότητα της χώρας είναι πεπερασμένη, το ΠΝ δεν έχει την πολυτέλεια ούτε αναπλήρωσης των απωλειών σε πλοία ούτε πολύ περισσότερο δε, την αναπλήρωση απωλειών σε έμψυχο δυναμικό, η αξία του οποίου είναι ανεκτίμητη.

Ας παραδειγματιστούμε λοιπόν από την εφευρετικότητα που επιδεικνύει ο απειλητικός μας γείτονας, προβαίνοντας στις ενέργειες που απαιτούνται για την ακύρωση των πλεονεκτημάτων που προσφέρει η μαζική χρήση drone κάθε είδους, εν τη γενέσει της.

- Advertisment -

Το Σχόλιο της Ημέρας

ΕΞΕΛΙΞΗ: Κοντά ο εκσυγχρονισμός των ΜΕΚΟ200ΗΝ, σε Thyssen/Thales το συμβόλαιο

Ο εκσυγχρονισμός των ΜΕΚΟ200ΗΝ φαίνεται να οδεύει προς αίσιο τέλος με μια προσφοράςπου καλύπτει πλήρως το Πολεμικό Ναυτικό. Μια «περιπέτεια», που ξεκίνησε το… 2009...
- Advertisment -

Κύριο Άρθρο

ΕΚΤΑΚΤΟ: Πέρασε από το ΑΝΣ o εκσυγχρονισμός των ΜΕΚΟ200ΗΝ, από ΣΑΓΕ οι κορβέτες!

  Το «μεθ’ ορμής ακαθέκτου...» είναι μέσα στο DNA του Πολεμικού μας Ναυτικού, δεν εξηγείται αλλιώς! Μέσα σε λίγες μέρες, το Ανώτατο Ναυτικό Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα...
- Advertisment -

Διάφορα

- Advertisment -